Bác Hồ gọi – Ấy là mùa xuân đến: chiều sâu nhân văn và giá trị tư tưởng

Trong hệ thống các công trình nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bác Hồ gọi – Ấy là mùa xuân đến (Hà Minh Hồng và Trần Thuận. Thành phố Hồ Chí Minh: Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 2015) là một tác phẩm lựa chọn cách tiếp cận giàu chiều sâu nhân văn khi lấy mùa xuân làm trục diễn giải xuyên suốt cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Người. Không triển khai theo lối trình bày tiểu sử tuyến tính, cuốn sách tổ chức hệ thống tư liệu quanh các mùa xuân lịch sử, qua đó tái hiện một hành trình cách mạng được phản ánh qua đời sống tinh thần gắn bó chặt chẽ với vận mệnh dân tộc của một con người luôn đặt cuộc đời cá nhân trong mối quan hệ hữu cơ với vận mệnh dân tộc. Chính cách tiếp cận ấy giúp người đọc không chỉ nhận diện các mốc sự kiện quan trọng của lịch sử, mà còn cảm nhận được chiều sâu của một nhân cách đã hiến dâng trọn vẹn cuộc đời cho đất nước và Nhân dân.

Những mùa xuân đầu thế kỷ XX, khi người thanh niên Nguyễn Tất Thành rời Tổ quốc để tìm con đường giải phóng dân tộc, được cuốn sách nhìn nhận như điểm khởi đầu của một mùa xuân mở lối. Ở đó, mùa xuân không mang ý nghĩa của sự khởi đầu mang tính cá nhân, mà gắn với một lựa chọn lịch sử có ý nghĩa quyết định đối với vận mệnh dân tộc Việt Nam. Từ quyết định ấy, hành trình bôn ba qua nhiều châu lục, nhiều nền văn hóa và nhiều phong trào cách mạng quốc tế được tái hiện như một quá trình tích lũy bền bỉ về tư tưởng, nhận thức và kinh nghiệm thực tiễn, từng bước hình thành nên con đường cách mạng đúng đắn cho dân tộc Việt Nam.

Mạch diễn giải ấy được tiếp nối bằng mùa xuân năm 1930 – mùa xuân thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam – được cuốn sách nhìn nhận như một bước ngoặt có ý nghĩa nền tảng trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Sự ra đời của Đảng không chỉ đánh dấu sự thống nhất về tổ chức và đường lối, mà còn mở ra một thời kỳ phát triển mới, trong đó phong trào cách mạng Việt Nam bước sang giai đoạn phát triển tự giác, được xác lập trên cơ sở lý luận cách mạng và mục tiêu rõ ràng. Mùa xuân, trong cách tiếp cận của tác phẩm, mang nội hàm của sự khởi sinh lịch sử, nơi khát vọng độc lập, tự do của dân tộc được đặt trên nền tảng tư tưởng và tổ chức vững chắc.

Đặc biệt xúc động là những trang viết về mùa xuân năm 1941, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về Tổ quốc sau ba mươi năm hoạt động ở nước ngoài. Trong điều kiện sinh hoạt vô cùng thiếu thốn nơi núi rừng Việt Bắc, hình ảnh đời sống giản dị, lao động bền bỉ và phong thái điềm tĩnh của Người được thể hiện như những biểu hiện tự nhiên của một lựa chọn sống đã được xác lập từ rất sớm: lấy sự nghiệp giải phóng dân tộc làm mục tiêu cao nhất của cuộc đời. Những chi tiết về hang đá, suối nguồn, bữa ăn đạm bạc không được kể để nhấn mạnh gian khổ, mà nhằm làm nổi bật mối quan hệ gắn bó sâu sắc giữa người lãnh đạo cách mạng với đời sống thực tiễn của đồng bào, Nhân dân, nơi sự gần gũi và thấu hiểu trở thành nền tảng của niềm tin.

Từ sau Cách mạng Tháng Tám, Bác Hồ gọi – Ấy là mùa xuân đến dành dung lượng đáng kể để khảo cứu thơ xuân và thư chúc Tết của Chủ tịch Hồ Chí Minh như một phương diện đặc sắc trong phong cách lãnh đạo của Người. Qua từng mùa xuân, những lời chúc ấy vừa phản ánh tình hình đất nước, vừa thể hiện sự quan tâm sâu sắc tới đời sống của Nhân dân và chiến sĩ, đồng thời định hướng nhiệm vụ chung của toàn dân tộc trong từng giai đoạn lịch sử. Ngôn ngữ giản dị nhưng hàm súc, gần gũi mà giàu sức gợi cho thấy một phương thức lãnh đạo luôn xuất phát từ thực tiễn đời sống, coi Nhân dân vừa là mục tiêu, vừa là chủ thể của mọi thắng lợi cách mạng.

Xuyên suốt các mùa xuân được tái hiện trong cuốn sách là sự thống nhất bền chặt giữa tư tưởng, tình cảm và hành động. Mùa xuân trong đời và trong thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn gắn với trách nhiệm trước lịch sử, với niềm tin vào sức mạnh của Nhân dân và với khát vọng xây dựng một đất nước độc lập, thống nhất, hòa bình và hạnh phúc. Ở đó, giá trị của cuộc đời cá nhân không được đo bằng thành tựu riêng, mà bằng mức độ gắn bó và cống hiến cho lợi ích chung của dân tộc. Chính sự hòa quyện giữa cái riêng và cái chung ấy đã làm nên tầm vóc đặc biệt của một con người mà cuộc đời gần như hòa tan vào lịch sử của đất nước.

Từ chiều sâu tư tưởng và nhân văn được hình thành qua các mùa xuân trong cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh, cuốn sách góp phần làm rõ những nền tảng có ý nghĩa lâu dài đối với nhận thức về con đường cách mạng Việt Nam. Trong bài viết “Vững bước dưới cờ Đảng”, Tổng Bí thư Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh sức sống, uy tín và bản lĩnh cầm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam được bồi đắp từ mối quan hệ gắn bó máu thịt với Nhân dân, từ việc kiên định mục tiêu phụng sự Tổ quốc và phục vụ Nhân dân như một nguyên tắc xuyên suốt chặng đường lịch sử của Đảng. Những giá trị đó, qua hình tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh được tái hiện trong Bác Hồ gọi – Ấy là mùa xuân đến, được xác lập như một nền tảng tư tưởng và phương thức hành động đã được hình thành, vận hành và khẳng định trong tiến trình cách mạng Việt Nam.

Trong bối cảnh Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam xác định yêu cầu tiếp tục đổi mới tư duy phát triển, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc, lấy Nhân dân làm trung tâm của chiến lược phát triển, những giá trị được phản ánh qua các mùa xuân trong cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục cho thấy tính liên tục và bền vững của một định hướng phát triển đặt lợi ích của Nhân dân làm điểm xuất phát và mục tiêu cuối cùng. Vì vậy, đọc Bác Hồ gọi – Ấy là mùa xuân đến không chỉ là đọc lại những mùa xuân đã đi qua của lịch sử dân tộc, mà còn là dịp để suy ngẫm về những nền tảng tinh thần đã làm nên sức sống bền bỉ của cách mạng Việt Nam. Mùa xuân, trong ý nghĩa sâu xa mà cuốn sách gợi mở, không chỉ là biểu tượng của sự khởi đầu, mà còn là biểu tượng của niềm tin, của sự gắn bó giữa người lãnh đạo với Nhân dân và của một lý tưởng phát triển đặt hạnh phúc của Nhân dân làm mục tiêu cao nhất. Từ chiều sâu ấy, hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh – một con người đã dành trọn cuộc đời cho đất nước – cùng với hình ảnh một Đảng luôn lấy Nhân dân làm trung tâm được khắc họa một cách lắng đọng, bền bỉ và có sức lay động lâu dài, khiến người đọc sau khi khép lại trang sách vẫn còn muốn trở lại với từng mùa xuân của lịch sử dân tộc.