I.2-Huyền thoại.

       Theo “Từ điển tiếng Việt năm 1977”,  thì huyền thoại là “Câu chuyện huyền hoặc hay dũng cảm của thời xa xưa”. [49, tr.403].

       Còn theo “Từ điển tiếng Việt năm 1988” và “Từ điển tiếng Việt năm 1992” thì huyền thoại là “Câu chuyện hoặc hình tượng huyền hoặc, kỳ lạ, hoàn toàn do tưởng tượng; thần thoại”. [51, tr.471].

       “Từ điển tiếng Việt” năm 2005, định nghĩa, huyền thoại là “Câu chuyện huyền hoặc, khó tin của thời cổ”. [52, tr.1004].

“Từ điển bách khoa Việt Nam”, tập 2, NXB Từ điển bách khoa xuất bản năm 2002,  định nghĩa, huyền thoại là “Chuyện huyễn hoặc, thần bí, do trí tưởng tượng hư cấu. Huyền thoại thường kể về các vị thần linh, các nhân vật siêu phàm, có những hành động kỳ vĩ, gắn ít nhiều với lịch sử, phần lớn không có cơ sở thực tế. [46, tr.414].

Trong “150 thành ngữ Văn học” của Lại Nguyên Ân, NXB Đại học quốc gia, năm 1999, nhận xét: “Huyền thoại và thần thoại ở tiếng Việt là hai từ đồng nghĩa, tương đương với các thuật ngữ châu Âu vốn có gốc từ Mythos của Hy Lạp”. [2, tr.155].

Trong “Từ điển Văn học”-Đỗ Đức Hiểu chủ biên, NXB Thế giới, năm 2003, trích dẫn: “Theo Từ điển Robert, huyền thoại là một câu chuyện hoang đường, có nguồn gốc trong dân gian từ thời sơ khai, nó kể chuyện, dưới dạng biểu tượng, những con người, những sức mạnh thiên nhiên, như là những mặt khác nhau của thân phận con người. Huyền thoại là câu chuyện hư tưởng và có ý nghĩa biểu tượng, mang nhiều nghĩa bí ẩn”. [18, tr.667].

          Trong các tài liệu vừa dẫn ở trên, không có tài liệu nào ghi nhận là các câu chuyện huyền thoại có liên quan đến nhân vật hay sự kiện trong lịch sử. Nhưng cũng trong “Từ điển Văn học”-Đỗ Đức Hiểu chủ biên, NXB Thế giới, năm 2003, tác giả có nhận xét về mối quan hệ giữa nhân vật lịch sử và huyền thoại như sau: “Nhân vật lịch sử có thể trở thành nhân vật huyền thoại: Truyện pha trộn cái thực với cái hoang đường, cái hư ảo, cái kỳ diệu, thường bằng phương pháp phóng đại các kích cỡ, làm lệch lạc hình tượng nhân vật hay sự kiện lịch sử, có khi thần bí hoá nó, nhằm giải thích một nhân vật kỳ vĩ, hoặc tuyên truyền trong dân chúng một tư tưởng nào đó”. [18, tr.666].

 Qua các định nghĩa trên, ta có thể rút ra một số nhận xét về huyền thoại sau đây:

-Là chuyện dân gian truyền miệng.

-Mang yếu tố huyền hoặc hay kỳ lạ, hoàn toàn do tưởng tượng.

-Chuyện không liên quan đến nhân vật hay sự kiện lịch sử. Tuy nhiên trong một số trường hợp cụ thể, nhân vật lịch sử có thể trở thành nhân vật huyền thoại.