III.1-Phân loại các truyền thuyết, huyền thoại liên quan đến di tích lịch sử và danh thắng ở Phú Yên

          Theo các công tŕnh nghiên cứu về văn nghệ dân gian, th́ việc phân loại các truyền thuyết và huyền thoại là một vấn đề khá phức tạp. Hiện nay, trên thế giới và ở Việt Nam có nhiều ư kiến khác nhau về cách phân loại. Có người căn cứ theo sự vật khách thể có liên quan đến nội dung truyền thuyết làm tiêu chí phân loại (như sông ng̣i, hang động, cây cối...). Có người căn cứ theo h́nh thái tồn tại và chức năng của truyền thuyết làm tiêu chí phân loại (truyền thuyết Thuyết minh, truyền thuyết Lịch sử, truyền thuyết Tín ngưỡng). Có người phân theo tính chất của nội dung truyền thuyết (thần tiên, con người, động thực vật, tôn giáo...). Có người phân theo quan điểm lịch sử cội nguồn (truyền thuyết Thần thoại, truyền thuyết Lịch sử, truyền thuyết Văn nghệ). Có người  phân thành 3 loại (truyền thuyết Nhân vật, truyền thuyết Lịch sử, truyền thuyết Phong vật địa phương)… [44, tr. 27].

          Riêng ở Việt Nam, trong sách “Văn học dân gian Việt Nam” của Lê Chí Quế, NXB Đại học và Giáo dục chuyên nghiệp, năm 1990, th́ “tạm chia” truyền thuyết làm 3 loại là truyền thuyết Lịch sử, truyền thuyết Anh hùng và truyền thuyết Danh nhân văn hóa. Theo Lê Trường Phát trong cuốn “Thi pháp văn học dân gian”, NXB Giáo dục, năm 2000 cho biết, th́ tác giả Đỗ B́nh Trị có một cách chia truyền thuyết thành truyền thuyết Địa danh, truyền thuyết Phổ hệ và truyền thuyết Lịch sử.

          Cuối cùng, theo Viện Khoa học xă hội Việt Nam,  th́ truyền thuyết được phân thành 3 nhóm:

          -Truyền thuyết Nhân vật.

          -Truyền thuyết Địa danh.

          -Truyền thuyết Phong vật (phong tục và sản vật).

          [44, tr. 35].

          Đối với các truyền thuyết, huyền thoại có liên quan đến các di tích lịch sử danh thắng ở Phú Yên, qua sưu tầm, nghiên cứu, chúng tôi nhận thấy các truyền thuyết, huyền thoại ở Phú Yên cũng tập trung vào các nội dung trên. Do đó để thuận lợi cho việc phân tích, so sánh sau này, chúng tôi cũng phân theo 3 nhóm trên.