frameleft href
frameright
 

Trung tâm giống và kỹ thuật thủy sản Phú Yên

Địa chỉ tin cậy của người nuôi trồng thuỷ sản

Ngành thủy sản Phú Yên đang có những bước phát triển khả quan. Các chỉ số phát triển kinh tế - xã hội vùng biển đều có sự chuyển biến tích cực, tạo nên diện mạo, sắc thái mới trong cuộc sống của cộng đồng ngư dân. Có được những bước tiến ấy là nhờ định hướng đúng đắn trong chuyển dịch cơ cấu ngành thủy sản, trong đó đặc biệt chú trọng phát triển nuôi trồng. Với chức năng là cơ quan nghiên cứu, Trung tâm giống và kỹ thuật thủy sản Phú Yên đang nỗ lực phát huy vai trò cầu nối để đưa những tiến bộ về giống và kỹ thuật đến với nghề nuôi trồng thủy sản Phú Yên.

Từ nền tảng cơ bản

Mặc dù mới thành lập năm 2001, song được sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp lãnh đạo tỉnh, Trung tâm giống và kỹ thuật thủy sản Phú Yên đã đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng khá hoàn chỉnh. Từ năm 2002, trên khuôn viên rộng 2.800 ha, trung tâm đã đầu tư xây dựng khu nhà làm việc ba tầng khang trang với nguồn vốn trên 3,9 tỷ đồng. Hệ thống phòng thí nghiệm tương đối hoàn chỉnh, bao gồm: phòng thí nghiệm vi khuẩn, phòng thí nghiệm PCR, phòng thí nghiệm mô bệnh học, phòng thí nghiệm môi trường, phòng thí nghiệm công nghệ sinh học, phòng tiếp dân và tư vấn kỹ thuật. Ngoài ra, để phục vụ tốt hơn hoạt động chuyên môn, trung tâm đã xây dựng khu triển lãm ngoài trời, phòng trưng bày tiến bộ khoa học - kỹ thuật, thư viện chuyên ngành thủy sản và phòng hội thảo khoa học với các thiết bị nghe nhìn hiện đại.

Trong công tác nghiên cứu và cung ứng nguồn giống chất lượng, việc xây dựng trại giống đóng vai trò quan trọng. Do đó, trung tâm đang chuẩn bị xây dựng hai trại sản xuất giống thủy sản nước mặn ở Bình Kiến và nước ngọt ở Hòa Định Đông. Các trại giống này có nhiệm vụ tiếp nhận và chuyển giao công nghệ sản xuất giống từ các cơ quan nghiên cứu Trung ương, các trường đại học đến với người sản xuất; lưu giữ các giống loài bố mẹ đặc hữu của địa phương và các loài kinh tế khác. Quan trọng hơn, các trại giống còn làm nhiệm vụ điều phối và cung ứng giống trong các thời điểm nhạy cảm thông qua phương pháp nhập giống và sản xuất giống.

Cùng với đầu tư cơ sở vật chất, công tác đào tạo, nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ nghiên cứu cũng là vấn đề trung tâm đặc biệt quan tâm. Đến năm 2004, trung tâm có 13 cán bộ công nhân viên, bao gồm: 01 tiến sĩ sinh học, 04 cử nhân sinh học, 03 kỹ sư nuôi trồng thủy sản, 01 kỹ sư chế biến thủy sản, 01 kỹ sư kinh tế thủy sản, 01 cử nhân ngoại ngữ và 01 cử nhân kinh tế tài chính, 01 bảo vệ, trong đó có 01 kỹ sư nuôi trồng thủy sản đang được đào tạo sau đại học. Đây là nguồn chất xám đóng vai trò quan trọng trong hoạt động nghiên cứu và chuyển giao kỹ thuật nuôi trồng thủy sản cho người dân địa phương.

Nghề nuôi tôm hùm ở huyện Sông Cầu (Phú Yên)

Đến hiệu quả công việc

Với chức năng, nhiệm vụ tiếp nhận và chuyển giao công nghệ sản xuất các loài thủy sản có giá trị kinh tế cao và phù hợp với địa phương; xác định và tham gia sản xuất giống nuôi trồng thủy sản chủ lực, các nhóm giống giúp bảo vệ tính đa dạng sinh học của các vực nước; xác định thông số môi trường và tình hình dịch bệnh các vùng nuôi; thông báo cho người nuôi thông tin thương mại thị trường thủy sản; tổ chức hội thảo khoa học về tiến bộ kỹ thuật thủy sản, trong thời gian qua, Trung tâm giống và kỹ thuật thuỷ sản Phú Yên đã đạt được nhiều thành tựu đáng phấn khởi.

Kể từ khi chính thức đi vào hoạt động, trung tâm đã đưa giống mới và các tiến bộ khoa học - kỹ thuật áp dụng vào thực tiễn ngành thủy sản tại Phú Yên. Để nâng cao năng lực hoạt động, trung tâm đã tạo mọi điều kiện để người dân nuôi trồng thuỷ sản có nhiều cơ hội tiếp cận tiến bộ kỹ thuật ở trong nước và nước ngoài. Qua trung tâm, nhiều nhà khoa học đã đến làm việc tại Phú Yên, tạo cơ hội giao lưu, học hỏi kinh nghiệm nghiên cứu và nghiệp vụ giữa cán bộ của trung tâm và các nhà khoa học trong và ngoài nước thông qua các cuộc hội thảo khoa học chuyên ngành ở các viện nghiên cứu. Trong đó, năm 2004, trung tâm tiếp nhận công nghệ sản xuất giống các loài thủy sản nước mặn như: ốc hương, bào ngư, cua, ghẹ,... từ Viện nghiên cứu thủy sản III Nha Trang; công nghệ sản xuất giống cá nước ngọt như: cá rô phi đơn tính, cá lăng vàng,... từ Khoa thủy sản (Trường đại học nông - lâm thành phố Hồ Chí Minh); công nghệ sản xuất giống tôm sú sạch từ Trường đại học thủy sản Nha Trang; công nghệ giống tôm đất, tôm he Nhật Bản từ Viện nghiên cứu nuôi trồng thủy sản I Bắc Ninh. Ngoài ra, trung tâm còn phối hợp thực hiện một số đề tài nhánh của đề tài cấp nhà nước của Viện nghiên cứu nuôi trồng thủy sản II thành phố Hồ Chí Minh. Sự chuyển giao công nghệ, khoa học - kỹ thuật tại các trung tâm thuỷ sản lớn toàn quốc đang phát huy hiệu quả, vai trò to lớn trong công tác nuôi trồng thuỷ sản tại địa phương. Bên cạnh đó, thông qua các chuyến tham quan, các lớp đào tạo kỹ thuật ở: Thái Lan, Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan,... một số mô hình, phương thức phù hợp cũng được cán bộ trung tâm học hỏi, nghiên cứu để áp dụng phù hợp với điều kiện địa phương.

Điểm nhấn quan trọng trong hoạt động của trung tâm là đảm bảo tính đa dạng sinh học và phát huy hiệu quả diện tích mặt nước phục vụ công tác nuôi trồng thủy sản. Trong đó, trung tâm đã tiến hành nghiên cứu và thả tái tạo một số loài thủy sản có giá trị kinh tế cao tại các đầm, vịnh và các hồ thủy điện,.... trên địa bàn. Theo đó, từ năm 2003, trung tâm đã tiến hành sản xuất và thả tái tạo giống tôm đất và ghẹ tại đầm Ô Loan, đầm Cù Mông; thả tái tạo giống bống tượng, cá rô phi đơn tính tại hồ thủy điện Sông Hinh và hồ Phú Xuân. Thành công bước đầu cho thấy, các loài thả tái tạo có tính thích nghi cao, mở ra hướng phát triển quan trọng của ngành thủy sản Phú Yên trong việc lựa chọn những loài thủy sản phù hợp, có hiệu quả kinh tế cao.

Trong 2 năm 2003 - 2004, trung tâm đã tiếp nhận và chuyển giao thành công công nghệ sản xuất giống tôm đất, ốc hương, ghẹ, cá rô đồng, cá rô phi đơn tính,... và đang tiếp nhận công nghệ sản xuất giống cá lăng vàng, bào ngư, cua xanh, chuẩn bị kế hoạch tiếp nhận công nghệ sản xuất giống ếch, tôm he chân trắng, tôm he Nhật Bản, cá mú,... tạo nguồn giống thuỷ sản đa dạng, phong phú, hiệu quả kinh tế cao cho ngành thuỷ sản địa phương.

Bên cạnh việc triển khai các hoạt động chuyên môn, trung tâm luôn chú trọng tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật nhằm nâng cao kiến thức và tay nghề cho nhân dân trước khi tiến hành nuôi thử nghiệm bất kỳ loại giống mới. Ngoài ra, Hội thi "Ngư dân đua tài" cho người nuôi tôm của ba huyện biển Tuy An, Tuy Hòa và Sông Cầu được tổ chức hàng năm là hoạt động đã thu hút hàng nghìn lượt người tham gia, tạo đời sống tinh thần sôi nổi cho ngư dân miền biển. Đây thực sự là "diễn đàn" để các ngư dân có điều kiện giao lưu học hỏi và tiếp cận với các tiến bộ kỹ thuật về nuôi trồng thủy sản.

Công tác tuyên truyền được thực hiện một cách hiệu quả. Năm 2004, trung tâm phối hợp với Trung tâm truyền hình Việt Nam tại Phú Yên thực hiện thành công chương trình "Nuôi trồng thuỷ sản" với tần suất phát sóng 2 tuần/lần, bao gồm các nội dung cảnh báo môi trường nuôi trồng thuỷ sản, thông báo tình hình dịch bệnh khu vực và thông tin thị trường thương mại thủy sản. Chương trình này đã giúp người dân có cái nhìn tổng quan, qua đó có thể áp dụng những phương pháp thích hợp trong hoạt động sản xuất - kinh doanh.

Đánh giá về những hoạt động của trung tâm, ông Võ Châu - Giám đốc Sở Thủy sản Phú Yên - cho biết: "Tuy mới hoạt động chưa đầy 4 năm, Trung tâm giống và kỹ thuật thủy sản Phú Yên đã phát huy tính năng động của một trung tâm nghiên cứu. Không ngừng học hỏi để tiếp nhận những tiến bộ kỹ thuật và đa dạng hóa hình thức hoạt động là những điều kiện tiên quyết để trung tâm không ngừng lớn mạnh và trở thành địa chỉ tin cậy của ngư dân, đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển dịch cơ cấu ngành thủy sản, tạo bước tiến bộ vượt bậc trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản ở Phú Yên".

Tại Phú Yên, từ lâu ngư dân chủ yếu dựa trên những kinh nghiệm được đúc kết để áp dụng vào nuôi trồng thủy sản. Đó là một trong những nguyên nhân dẫn tới sự mất ổn định trong sản xuất. Bằng những việc làm cụ thể và thiết thực, Trung tâm giống và kỹ thuật thủy sản Phú Yên đã trở thành địa chỉ tin cậy của người dân. Mỗi cán bộ, nhân viên đang nỗ lực để các tiến bộ khoa học - kỹ thuật trở thành chìa khóa tạo nên sự phát triển bền vững trong ngành thủy sản, góp phần nâng cao đời sống nhân dân.

Chế biến cá xuất khẩu

Chức năng, nhiệm vụ của Trung tâm giống và kỹ thuật thủy sản Phú Yên

- Nghiên cứu, sản xuất các loài giống mới có chất lượng, giá trị kinh tế cao phục vụ cho nghề nuôi trồng thủy sản của tỉnh.

- Tiếp nhận, nghiên cứu, tổ chức hội thảo khoa học và chuyển giao công nghệ tiên tiến trong nuôi trồng, khai thác và chế biến thủy sản.

- Phân tích xác định bệnh tôm, cá và môi trường nước, khuyến cáo các giải pháp khắc phục, phòng ngừa nhằm giảm thiểu thiệt hại.

- Giới thiệu sản phẩm và quy trình công nghệ tiên tiến trong và ngoài nước để thúc đẩy phát triển nghề cá.

- Tổ chức bồi dưỡng cán bộ, lao động có kỹ thuật, tay nghề cao, phục vụ nhu cầu phát triển khoa học - kỹ thuật thuộc lĩnh vực thủy sản của tỉnh.

- Phối hợp với Trung tâm khuyến ngư triển khai các mô hình trình diễn kỹ thuật, nhằm hướng dẫn kỹ thuật sản xuất cho nhân dân.

- Tư vấn, dịch vụ kỹ thuật và vật tư trang thiết bị hàng hóa phục vụ nghề cá.

Một số kiến nghị

1) Địa phương nên dành nguồn kinh phí thỏa đáng để đầu tư hoàn chỉnh cơ sở vật chất của trung tâm trong thời gian sớm nhất.

2) Phê duyệt chủ trương và cơ chế xây dựng hệ thống thủy lợi cho các vùng nuôi trồng thủy sản.

3) Địa phương cần nhanh chóng phê duyệt và công bố quy hoạch nuôi trồng thủy sản trên các mặt nước lớn để dân xác định mức đầu tư; quy hoạch tại các điểm nuôi trồng thủy sản có giá trị về du lịch.

Giải pháp và định hướng chiến lược giai đoạn 2005 - 2010

1. Xác định các khu hệ nuôi trồng thuỷ sản và các giống, loài nuôi chủ lực

Vùng nuôi nước ngọt: diện tích lớn, chủ yếu là các hồ chứa như hồ thuỷ điện Sông Hinh (huyện Sông Hinh), hồ chứa nước Phú Xuân (huyện Đồng Xuân), hồ chứa nước Xuân Bình (huyện Sông Cầu). Trung tâm khuyến cáo người dân nên nuôi cá lồng bè (cá rô phi đơn tính) kết hợp với phát triển tham quan, du lịch. Bên cạnh đó, người dân cần xác định giống loài đặc hữu, bảo vệ tính đa dạng sinh học và thả tái tạo nguồn lợi giống.

Tại các mô hình VAC trên địa bàn, diện tích nuôi trồng rất nhỏ, trung bình đạt 50 - 200 m2/ao, nông dân thường nuôi thả các loài cá truyền thống như rô đồng, trê, lóc,... Ngoài ra, trung tâm cần tiến hành vận động một số hộ nuôi ba ba và cá sấu, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và phục vụ du lịch địa phương. Đồng thời, trung tâm cũng tiến hành nuôi thử nghiệm ếch xanh, tích cực mở rộng công tác tìm kiếm đầu ra để chuyển giống ếch xanh sang hình thức nuôi đại trà.

Vùng nuôi ao đìa nước lợ: đối tượng nuôi chủ lực trong vùng là tôm sú. Nhưng hiện nay, công tác nuôi tôm sú đang gặp một số vấn đề về môi trường, dịch bệnh và con giống. Các đối tượng thay thế tôm sú có thể là tôm đất, tôm thẻ chân trắng, tôm he Nhật Bản, cá rô phi đơn tính. Trong vùng nuôi Sông Cầu (vùng nước lợ mặn), nên chuyển một số diện tích sang nuôi cá mú, ghẹ, cua xanh, ốc hương,...

Vùng nuôi lồng bè nước lợ hoặc nước mặn: vùng này chủ yếu nằm trong khu vực đầm phá như đầm Cù Mông, vịnh Xuân Đài, đầm Ô Loan và Vũng Rô. Đối tượng nuôi trồng chủ lực tại khu vực này là tôm hùm, kế đến là cá mú. Trung tâm cũng khuyến khích người dân phát triển nghề nuôi rong sụn và rong câu ở các đới xen kẽ.

2. Sức tiêu thụ

Sức tiêu thụ nội địa chủ yếu tập trung vào các loài cá nước ngọt được sản xuất với quy mô nhỏ. Do tập quán địa phương là ăn nhiều cá biển, nên sản lượng cá nước ngọt thường chỉ được tiêu thụ khá trong mùa mưa.

Trong lĩnh vực xuất khẩu, trung tâm chú trọng mở rộng các mối liên hệ với các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu thuỷ sản, tổ chức hội nghị xúc tiến thương mại, xác định đối tượng, tiêu chuẩn và nhu cầu, khối lượng xuất khẩu trên toàn quốc,... để áp dụng phù hợp vào điều kiện của địa phương.

3. Công tác khuyến ngư

Sáp nhập Trung tâm giống và kỹ thuật thuỷ sản Phú Yên và Trung tâm khuyến ngư Phú Yên, tạo điều kiện để đơn vị thực hiện tốt công tác tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật dưới nhiều phương thức; tuyên truyền, vận động nông dân thực hiện quy hoạch và định hướng chiến lược của ngành.

4. Kết hợp nuôi trồng thuỷ sản với phát triển du lịch

Trung tâm sẽ xây dựng các vùng nuôi kiểu mẫu, đặc biệt kết hợp với thuyết minh khoa học sinh động,... để thu hút khách du lịch bốn phương. Bên cạnh đó, khi chợ cá Ô Loan, Phú Lạc, Xuân Cảnh xây dựng theo mô hình chợ cá có trưng bày thuỷ sản đặc hữu (ghẹ, ốc nhảy, tôm đất, sò huyết), giới thiệu hàng khô, hàng tươi sống và phục vụ ẩm thực hình thành sẽ tạo điểm nhấn và sắc thái mới cho ngành du lịch Phú Yên.

Trung tâm Giống và Kỹ thuật thủy sản Phú Yên

Địa chỉ: số 12 đường Trần Phú - phường 7 - thành phố Tuy Hòa - Phú Yên

Điện thoại: 057.842133

 
     
Trang trước | Lên đầu trang | Trang sau