frameleft href
frameright
 

Chương II: Kết cấu hạ tầng mềm

Ngành tài chính Phú Yên

Không ngừng phát huy nội lực

Phát huy thành tích của ngành tài mậu trong kháng chiến, từ khi tái lập tỉnh (năm 1989), ngành tài chính Phú Yên đã có những nỗ lực to lớn nhằm huy động năng lực tài chính góp phần tạo nên những bước đột phá trong công cuộc phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Trong những năm qua, nhờ triển khai những cơ chế, chính sách hợp lý nhằm thu hút đầu tư, quan tâm phát triển kết cấu hạ tầng, Phú Yên đã đạt được những bước tiến quan trọng trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội. Sự phát triển không ngừng của Phú Yên có dấu ấn không nhỏ của ngành tài chính. Từ chỗ dựa phần lớn vào nguồn viện trợ, trợ cấp của Trung ương và các tổ chức xã hội, ngành tài chính Phú Yên đã từng bước phát huy hiệu quả sức mạnh nội lực, tạo đà cho những bước tăng trưởng của kinh tế địa phương.

Truyền thống đơn vị anh hùng

Chính thức thành lập ngày 21-4-1961, từ hai bàn tay trắng, song được sự bao bọc của nhân dân vùng giải phóng, ngành tài mậu Phú Yên (đơn vị tiền thân của ngành tài chính hiện nay) đã nỗ lực xây dựng nền hậu cần nhân dân, góp phần cùng quân và dân địa phương tạo nên những kỳ tích trong cuộc kháng chiến giành độc lập dân tộc và thống nhất đất nước.

Ông Đỗ Duy Vinh - Giám đốc Sở Tài chính Phú Yên - phát biểu trong Hội nghị cán bộ, công chức Sở Tài chính Phú Yên (năm 2004)

Nét nổi bật xuyên suốt của ngành tài mậu Phú Yên trong hai cuộc kháng chiến của dân tộc là tinh thần tự lực cánh sinh, phát huy tối đa nội lực của toàn quân và dân trong công tác hậu cần, ra sức sản xuất lương thực, thực phẩm; bảo đảm hậu cần tại chỗ trong bối cảnh bốn bề địch bao vây, đánh phá ác liệt dài ngày. Công việc của ngành tài mậu thời kỳ này vô cùng gian nan, cơ cực: cố gắng trang trải các nhu cầu tối thiểu cho lực lượng quân, dân, chính, Đảng, chi viện đắc lực cho các đơn vị chủ lực của quân khu dừng chân trên địa bàn và cho các tỉnh Khánh Hòa, Đắk Lắk.

Trong bối cảnh chiến tranh ác liệt, vừa đảm nhận công tác hậu cần kết hợp với sản xuất, vừa làm nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, để bù đắp những tổn thất về lực lượng, đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của công cuộc kháng chiến lâu dài, ngành tài mậu phải ra sức xây dựng và phát triển lực lượng. Một mặt, ngành tiếp nhận sự chi viện từ hậu phương lớn miền Bắc, mặt khác tiến hành đẩy mạnh công tác đào tạo cán bộ bồi dưỡng.

Năm 1963, ngành đã mở lớp đào tạo nghiệp vụ chuyên môn cho 30 cán bộ kế toán hành chính cung cấp cho các ban, ngành, giới để các đơn vị đưa công tác quản lý tài chính đi vào nền nếp. Đầu năm 1965, ngành mở 2 lớp bồi dưỡng 40 cán bộ khu tài chính để nắm vững chủ trương, mục đích, nội dung chính sách "Đảm phục nuôi quân" ở ba huyện: Tuy Hòa 1, Tuy Hòa 2 và Tuy An. Năm 1967, ngành mở lớp đào tạo cho 20 cán bộ kế toán để bổ sung thay thế các đồng chí hy sinh và cung cấp cho các ngành mới phát sinh,...

Nhờ quan tâm đến công tác đào tạo, bổ sung lực lượng kịp thời, ngành tài mậu Phú Yên đã đáp ứng nhu cầu cấp thiết trong thời kỳ chiến tranh. Đội ngũ cán bộ, nhân viên ngành có trình độ nghiệp vụ và tinh thần dũng cảm, mưu trí, sẵn sàng hy sinh vì nhiệm vụ, góp phần làm nên những chiến công của quân và dân ta trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc và thống nhất đất nước. Trong thời kỳ 1961 - 1975, ngành tài mậu Phú Yên đã cung cấp trên 35,1 nghìn tấn gạo. Với những thành tích đó, năm 2000, ngành tài chính Phú Yên đã vinh dự được đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân.

Trưởng thành trong thời kỳ đổi mới

Sau ngày tái lập tỉnh, vai trò của ngành tài chính càng trở nên quan trọng với yêu cầu phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ lĩnh vực tài chính, ngân sách nhằm thực hiện công cuộc đổi mới toàn diện và đồng bộ, tạo môi trường phát triển kinh tế ổn định, kiềm chế lạm phát, phân phối và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực, khuyến khích tiết kiệm và mở rộng đầu tư. Nhận thức được trọng trách này, lãnh đạo Sở Tài chính Phú Yên đã tích cực tham mưu cho Tỉnh ủy, Uỷ ban nhân dân tỉnh chỉ đạo, đôn đốc các ngành, các cấp, các địa phương thực hiện dự toán ngân sách với tốc độ tăng trưởng liên tục tăng qua các năm, cơ cấu thu chi ngân sách luôn phát triển theo hướng tích cực.

Nhờ thực hiện nghiêm túc việc đổi mới công tác điều hành, quản lý ngân sách, tích cực trong việc tăng thu, tiết kiệm trong chi ngân sách,... công tác thu chi ngân sách của Phú Yên đã được thực hiện khá linh hoạt, kịp thời, chặt chẽ và mang lại hiệu quả cao. Hàng năm, tỷ lệ thu đạt kết quả khả quan, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo hoạt động thường xuyên cho bộ máy quản lý hành chính nhà nước tại địa phương.

Nhân tố quyết định thắng lợi của công tác thu ngân sách là sự chỉ đạo sát sao của các cấp lãnh đạo Đảng và Nhà nước, mà trực tiếp là của Tỉnh uỷ, Uỷ ban nhân dân tỉnh Phú Yên thông qua những chủ trương phát triển sản xuất, các chính sách ưu đãi đầu tư, góp phần gia tăng nguồn vốn đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Trong những năm qua, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn luôn hoàn thành kế hoạch được giao. Năm 2004, thu ngân sách nhà nước đạt 543,7 tỷ đồng, đạt 112,17% so với dự toán được giao. Trong đó, một số đơn vị có số thu cao hơn mức dự toán là huyện Phú Hòa, huyện Tuy Hòa (cũ), huyện Sông Cầu và huyện Sơn Hòa.

Ông Nguyễn Văn Tân - Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh Phú Yên trao cờ thi đua của Chính phủ cho ngành tài chính Phú Yên (năm 2002)

Để đạt được kết quả trên, Sở Tài chính Phú Yên đã phối hợp với Cục Thuế tham mưu cho Uỷ ban nhân dân tỉnh giao thu tăng thêm ít nhất 13,4% so với dự toán Trung ương giao thu nội địa nhằm đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển. Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 1998 - 2003 đạt 8,7%/năm, năm 2004 đạt 11,2%/năm. Những bước tăng trưởng kinh tế đã kéo theo việc tăng thu ngân sách từ gần 173 tỷ đồng (năm 1998) lên 543,7 tỷ đồng (năm 2004).

Bên cạnh đó, để đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước, hệ thống các chính sách thuế đã được cải cách và dần hoàn thiện, thông qua việc áp dụng các luật thuế mới cho các thành phần kinh tế trong tỉnh. Trong những năm qua, tỉnh Phú Yên đã nỗ lực vượt bậc. Tổng thu ngân sách (phần của địa phương được hưởng theo phân cấp hiện hành) đã đáp ứng trên 50% tổng chi ngân sách địa phương và phần thiếu hụt được ngân sách Trung ương bổ sung hàng năm.

Đồng thời, trong phân bổ chi ngân sách, ngành tài chính Phú Yên đã chú trọng đến cơ cấu chi hợp lý, đảm bảo sự công bằng và tính cân đối giữa các ngành, các lĩnh vực. Có thể nói, trong những năm qua, nguồn vốn từ ngân sách luôn đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của Phú Yên. Nguồn vốn này ưu tiên chủ yếu cho các lĩnh vực như: đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng và các công trình phúc lợi công cộng, các dự án kinh tế trọng điểm, trả lương cho bộ máy công chức quản lý của địa phương. Hiệu quả của công tác sử dụng nguồn vốn này đã được khẳng định với những thay đổi cơ bản về kết cấu hạ tầng tại địa phương.

Tiếp tục thực hiện phương châm "đổi mới quản lý ngân sách có hiệu quả, thực hành tiết kiệm chống lãng phí", ngành tài chính Phú Yên đã phân định rõ cơ chế quản lý tài chính đối với đơn vị hành chính và đơn vị sự nghiệp. Theo đó, ngành đã tiến hành quản lý hành chính đối với các cơ quan quản lý hành chính nhà nước, thực hiện cơ chế quản lý mới đối với các đơn vị sự nghiệp có thu. Đặc biệt, đối với các doanh nghiệp quốc doanh địa phương trên địa bàn tỉnh, công tác quản lý tài chính luôn được chú trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động của khối doanh nghiệp này. Nhờ vậy, riêng năm 2004, 17 doanh nghiệp quốc doanh địa phương, với số vốn kinh doanh 594,822 tỷ đồng, đã đạt doanh thu 1.772,565 tỷ đồng, nộp ngân sách nhà nước 100,064 tỷ đồng.

Với vị thế là một tỉnh thuần nông, Phú Yên rất coi trọng kinh tế nông nghiệp, nông thôn. Vì vậy, tỉnh đã xác định: ngân sách xã là nhân tố then chốt để lành mạnh hoá tài chính nông thôn, tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội. Sở Tài chính Phú Yên đã đề xuất ban hành cơ chế tài chính về phát triển hạ tầng nông thôn, góp phần nâng cao năng lực huy động tài chính từ nguồn đóng góp của nhân dân, nguồn kinh phí địa phương cùng với ngân sách nhà nước. Năm 2005, trên địa bàn tỉnh Phú Yên, ngân sách nhà nước đã mở rộng chi đầu tư cho nông thôn với vốn xây dựng cơ bản là 104 tỷ đồng, chiếm 42,8% tổng vốn xây dựng cơ bản tập trung. Mặc dù mới được triển khai, nhưng không chỉ ngành tài chính mà nhân dân các thôn, xã đã đặt rất nhiều hy vọng vào sự đổi thay của diện mạo nông thôn do các cơ chế chính sách phát triển nguồn thu trên địa bàn xã, phường mang lại.

Thách thức trong tiến trình hội nhập, phát triển

Quán triệt tinh thần phát huy nội lực, phục vụ có hiệu quả chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao tiềm lực tài chính địa phương, trong những năm qua, ngành tài chính Phú Yên đã góp phần đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh; tích cực tham mưu cho lãnh đạo tỉnh những giải pháp cơ bản, các hình thức huy động vốn, vay vốn để đầu tư phát triển sản xuất - kinh doanh, các doanh nghiệp nhà nước và đầu tư kết cấu hạ tầng như vay vốn đầu tư xây dựng các nhà máy, các khu công nghiệp, các tuyến quốc lộ, giao thông nông thôn, kiên cố hóa kênh mương; tranh thủ các nguồn vốn vay ưu đãi, viện trợ, trợ cấp của Trung ương, các tổ chức nước ngoài phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Tuy nhiên, để nâng cao hơn nữa năng lực hoạt động trong giai đoạn tới, ngành tài chính Phú Yên đang phải đối mặt với rất nhiều thách thức. Có thể nói, công tác tài chính luôn là vấn đề then chốt trong việc triển khai kế hoạch phát triển kinh tế. Đối với một tỉnh còn nhiều khó khăn như Phú Yên, vấn đề tài chính lại càng trở nên cấp thiết khi gần 50% kinh phí phải trợ cấp từ Trung ương (năm 2004, ngân sách Trung ương trợ cấp cho tỉnh là 360,01 tỷ đồng). Như vậy, để tháo gỡ những vướng mắc từ vấn đề tài chính phải hoạch định cơ chế, chính sách cho phù hợp, nhằm nâng cao năng lực tài chính trong công cuộc phát triển kinh tế - xã hội.

Cái khó nhất có lẽ là ở hoạt động thu ngân sách, bởi nguồn thu ngân sách của tỉnh vẫn chỉ tập trung vào một số doanh nghiệp lớn, số doanh nghiệp còn lại thu nộp rất thấp. Nhiều doanh nghiệp chưa chủ động đầu tư cải tiến máy móc, thiết bị, đầu tư chiều sâu để hạ giá thành sản phẩm, mà trông chờ vào sự bảo trợ của Nhà nước. Do đó, tỷ suất lợi nhuận trên vốn thấp, năng lực cạnh tranh không cao.

Dưới góc độ ngành, công tác quản lý giá cả cũng gặp rất nhiều khó khăn khi giá cả Nhà nước quản lý không theo kịp tốc độ thay đổi giá của thị trường, tạo khoảng cách rất lớn. Chẳng hạn, giá đất theo quy định của Nhà nước, nhưng trên thực tế giá đất lại biến động theo nhu cầu thị trường, ảnh hưởng nhiều đến công tác giải phóng mặt bằng và công tác thu nộp ngân sách nhà nước.

Đi lên từ con số không, lại được thử thách qua những năm tháng chiến tranh khốc liệt, ngành tài chính Phú Yên đang khẳng định bản lĩnh của một đơn vị giàu truyền thống. Năng động, sáng tạo là những tố chất đáng quý để ngành vượt qua những thách thức mới trong tiến trình hội nhập, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Phú Yên.

Những thành tích đáng ghi nhận

- Danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân (năm 2000).

- Huân chương Lao động hạng Ba (năm 2003).

- Cờ thi đua của Thủ tướng Chính phủ (năm 2001).

- Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ (năm 2001).

- Ngoài ra, tập thể và nhiều cá nhân còn nhận được nhiều phần thưởng cao quý của của Bộ Tài chính và tỉnh Phú Yên.

Sở Tài chính Phú Yên

Địa chỉ: số 48 đường Lê Duẩn - thành phố Tuy Hòa - Phú Yên

Điện thoại: 057.823963

Tổng thu ngân sách địa phương

Đơn vị: triệu đồng

Chi ngân sách địa phương

Đơn vị: triệu đồng

Nguồn: Sở Tài chính Phú Yên
 
     
Trang trước | Lên đầu trang | Trang sau