frameleft href
frameright
 

Thành phố Tuy Hoà

Vươn lên bằng sức trẻ

Từ một thị xã nằm khiêm nhường trên vùng eo của "khúc ruột miền Trung", quyết tâm bứt phá đi lên bằng ý chí, nghị lực và sự đồng thuận, ngày 5-1-2005, thị xã Tuy Hoà đã chính thức trở thành thành phố trực thuộc tỉnh. Đó là sự ghi nhận xứng đáng những nỗ lực của Tuy Hoà trên mọi phương diện, từ phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng kết cấu hạ tầng đến quy hoạch đô thị, đồng thời khẳng định và nâng cao vị thế của một đô thị trung tâm vùng trong lộ trình phát triển và hội nhập kinh tế của tỉnh Phú Yên nói riêng và khu vực duyên hải miền Trung - Tây Nguyên nói chung.

- Diện tích: 106 km2

- Dân số: 149 nghìn người

- Đơn vị hành chính: 14 phường, xã

- Tốc độ tăng trưởng GDP: 17,5%/năm (2000 - 2005)

- Thu nhập bình quân: 11,1 triệu đồng/người/năm (năm 2005)

Trong một lần trở lại Tuy Hoà, luật sư Nguyễn Hữu Thọ - nguyên Chủ tịch Đoàn chủ tịch Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam - đã nhận xét: "Tuy Hoà đẹp lắm, phải xây dựng nơi đây thành một thành phố du lịch". Trong tầm nhìn của ông, Tuy Hoà hội tụ đủ điều kiện để trở thành một thành phố tầm cỡ. Đó cũng là quyết tâm, khát vọng của các thế hệ cán bộ lãnh đạo và nhân dân Phú Yên thể hiện qua những hành động thiết thực: không quản ngại gian nan, đặt nền móng cho Tuy Hoà từ những viên gạch, những hạt xi măng nhỏ bé, biến ước mơ trở thành hiện thực. Để rồi đến Tuy Hoà hôm nay, đọng lại trong cảm nhận của mỗi người không chỉ là những cơn gió mang hương vị của biển, tiếng sóng vỗ rì rầm mà còn là sự ngỡ ngàng trước sự khởi sắc của thành phố với những con đường thênh thang, thẳng tắp, những công trình kiến trúc hiện đại đang dần được định hình: khu phố mới Hùng Vương, khu du lịch, nghỉ dưỡng cạnh bờ biển Tuy Hoà Gami Resort,...

Đột phá trong phát triển kinh tế

Hành trình của Tuy Hoà lên thành phố là một chặng đường gian nan. Tuy Hoà của những ngày đầu thống nhất đất nước còn ngổn ngang do chiến tranh tàn phá. Khi tỉnh Phú Yên sáp nhập với tỉnh Khánh Hoà thành tỉnh Phú Khánh, Tuy Hoà chưa được quan tâm đầu tư, những tiềm năng chưa được đánh thức, là thị xã nhưng tỷ trọng nông nghiệp lại chiếm phần lớn trong cơ cấu kinh tế.

Làm thế nào để khơi dậy, phát huy hiệu quả tiềm năng, thế mạnh, xây dựng Tuy Hoà xứng với tầm vóc của một đô thị trung tâm là trăn trở lớn nhất của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Phú Yên sau ngày tái lập tỉnh (năm 1989). Rất nhiều quyết định quan trọng đã được ban hành nhằm tạo động lực cho Tuy Hoà, nổi bật là Quyết định số 553/QĐ-QHXD ngày 10-6-1992, Quyết định số 2280/QĐ-UB ngày 13-9-2000 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Phú Yên phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch thị xã Tuy Hoà đến năm 1995, năm 2010 và năm 2020; Thông báo số 81/TB-TU ngày 2-4-2002 của Thường trực Tỉnh uỷ Phú Yên về việc cho phép thị xã Tuy Hoà lập đề án xây dựng và phát triển đô thị đến năm 2010. Sau nhiều nỗ lực, với sự đồng lòng, nhất trí cao của cấp ủy, chính quyền và nhân dân thị xã, Tuy Hoà đã liên tiếp tạo nên những bước đột phá: tháng 8-2002 được công nhận là đô thị loại III trong chuỗi đô thị của khu vực duyên hải miền Trung - Tây Nguyên; ngày 5-1-2005 Chính phủ ban hành Nghị định số 03/2005/NĐ-CP, Tuy Hoà hính thức trở thành thành phố trực thuộc tỉnh. Đó là kết quả tất yếu của quá trình chuẩn bị lâu dài, chu đáo và toàn diện của Tuy Hoà trên mọi phương diện, mà trọng tâm là những chuyển dịch tích cực trong lĩnh vực kinh tế.

Một góc thành phố Tuy Hoà

Bước đột phá đầu tiên thuộc về ngành công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp. Cùng với việc thực hiện tốt chính sách khuyến khích đầu tư của tỉnh, nhằm tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp trên địa bàn, Tuy Hoà còn đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế "một cửa", củng cố lại hoạt động của các hợp tác xã tiểu thủ công nghiệp. Tốc độ tăng trưởng của ngành trong giai đoạn 2001 - 2005 bình quân đạt 23,7%/năm. Đặc biệt, với việc xây dựng và đưa Khu công nghiệp An Phú (năm 2002) vào hoạt động, Tuy Hoà đã thực sự trở thành điểm đến hấp dẫn các nhà đầu tư. Đến năm 2005, khu công nghiệp này đã thu hút 25 dự án đầu tư, với tổng vốn đăng ký 2,26 triệu USD và 148,81 tỷ đồng.

Hoạt động thương mại - dịch vụ cũng phát triển khá mạnh mẽ, năm 2005 đạt 846,2 tỷ đồng, tăng 39% so với năm 2000. Nét nổi bật là thành phố đã hình thành được hệ thống chợ rộng khắp, hoạt động sầm uất và khá nền nếp, mà hạt nhân là chợ trung tâm với hơn 1.500 sạp hàng cố định, có siêu thị và một số quầy hàng chuyên doanh theo hướng hiện đại. Ngoài dự án nâng cấp chợ trung tâm với tổng vốn 18,334 tỷ đồng, Tuy Hoà còn có kế hoạch xây dựng thêm nhiều chợ mới như: chợ phường 7, chợ Minh Đức (xã Hoà Kiến), chợ Màng Màng (xã Bình Kiến),... tạo môi trường giao thương rộng khắp.

Một điểm nhấn quan trọng trong bức tranh kinh tế của thành phố Tuy Hoà là sự phát triển của ngành du lịch. Những cảnh quan thiên nhiên thơ mộng như: bãi biển Tuy Hoà, bãi biển Long Thuỷ (thuộc xã An Phú), núi Nhạn, sông Đà,... đã tạo cho Tuy Hoà lợi thế để trở thành thành phố du lịch trong tương lai. Trong giai đoạn 2000 - 2005, tốc độ tăng trưởng bình quân của ngành du lịch luôn đạt trên 15%/năm. Lợi thế phát triển ngành công nghiệp "không khói" càng được phát huy khi tỉnh Phú Yên chú trọng đẩy mạnh đầu tư hạ tầng du lịch, đa dạng hoá và nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch, khuyến khích nhiều thành phần kinh tế tham gia phát triển du lịch, thực hiện chương trình liên kết phát triển du lịch với các tỉnh duyên hải miền Trung và thành phố Hồ Chí Minh,...

Sản xuất nông - lâm - thuỷ sản cũng có bước tiến vững chắc, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 6,7%/năm (2001 - 2005). Thành phố đang đẩy mạnh thực hiện các dự án quan trọng như: dự án phát triển đàn bò lai sind, dự án phát triển hoa - cây cảnh, dự án sản xuất rau an toàn tại xã Bình Ngọc; chuyển giao kỹ thuật, công nghệ mới cho nông dân. Trong lĩnh vực thuỷ sản, thành phố khuyến khích và tạo điều kiện để ngư dân đóng mới, cải hoán tàu, thuyền công suất lớn, đẩy mạnh đánh bắt hải sản xa bờ. Không những thế, Tuy Hòa còn là một trong những địa phương đầu tiên trong cả nước phát triển nghề câu cá ngừ đại dương và dẫn đầu cả nước về sản lượng khai thác, đánh bắt loài thuỷ sản này. Trong giai đoạn 2000 - 2005, tổng sản lượng khai thác thuỷ sản bình quân đạt trên 4.000 tấn/năm, trong đó riêng cá ngừ đại dương đạt 2.000 - 2.500 tấn/năm. Phong trào nuôi tôm giống phát triển khá mạnh, hàng năm sản xuất trên 300 triệu con tôm giống post bán ra thị trường.

Đánh giá về những thành công của Tuy Hoà trong phát triển kinh tế, ông Đào Tấn Hoàng - Chủ tịch Uỷ ban nhân dân thành phố Tuy Hoà - cho biết: "Cơ cấu kinh tế của thành phố đã chuyển dịch nhanh theo hướng tăng tỷ trọng các ngành công nghiệp - xây dựng và thương mại - dịch vụ, giảm tỷ trọng nông - lâm - thuỷ sản. Những thành công trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế đã thể hiện ý chí, quyết tâm vươn lên và tình yêu thành phố của người dân Tuy Hoà. Đó là nền tảng quan trọng để Tuy Hoà hướng tới tương lai với tâm thế tự tin".

Tập trung phát triển kết cấu hạ tầng

Dấu ấn tăng trưởng của Tuy Hoà còn thể hiện qua những bước chuyển biến về kết cấu hạ tầng đô thị. Những ai đã đến Tuy Hoà dù chỉ một lần đều có chung cảm nhận: vẻ đẹp của thành phố không phải là những toà nhà cao chọc trời, những nhà máy mọc lên san sát, mà là những con phố hiền hoà ẩn mình dưới những hàng cây và không khí trong lành đượm nồng hương cà phê vào mỗi buổi sáng tinh sương. Trong hành trình đi lên, Tuy Hoà luôn nỗ lực tạo vẻ đẹp riêng, bản sắc riêng. Điều này không đơn giản nếu không có tầm nhìn chiến lược và ý chí quyết tâm. Ông Đào Tấn Hoàng cho biết: "Bên cạnh đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, chính quyền thành phố cũng đặc biệt chú trọng đến đầu tư xây dựng, nâng cấp kết cấu hạ tầng, quy hoạch, quản lý đô thị. Quy hoạch đô thị phải đi trước một bước với tầm nhìn chiến lược, không gian kiến trúc vừa hiện đại, vừa đậm bản sắc văn hóa, phù hợp với cảnh quan sinh thái, đồng thời xây dựng kết cấu hạ tầng từng bước hoàn thiện. Đó là tiêu chí không thể thiếu của một đô thị hiện đại, đồng thời là hướng phấn đấu của thành phố Tuy Hoà trong giai đoạn hiện nay và trong tương lai".

Sơ đồ Khu công nghiệp An Phú

Không chỉ được tiếp thu những kinh nghiệm của các tỉnh, thành phố đi trước trong quá trình xây dựng không gian đô thị, lợi thế nổi bật của Tuy Hoà là nhận được sự quan tâm đặc biệt của Trung ương, Đảng bộ và chính quyền tỉnh Phú Yên. Ngay sau khi Tuy Hoà được Bộ Xây dựng công nhận là đô thị loại III (năm 2002), Thường vụ Tỉnh uỷ đã ban hành Nghị quyết số 16/NQ-TU (ngày 1-4-2004), tạo thêm cơ sở vững chắc để Tuy Hoà sớm trở thành thành phố trực thuộc tỉnh. Năm 2004, trong lần về thăm và làm việc tại Phú Yên, Thủ tướng Phan Văn Khải cũng khẳng định: Phú Yên còn khó khăn hơn cả Quảng Nam, Quảng Ngãi, nên sẽ được ưu đãi bằng hoặc hơn các tỉnh này. Khi nói về Tuy Hoà, Thủ tướng Phan Văn Khải căn dặn: phải có quy hoạch thật tốt, tránh các nhà hộp, nhà ống dọc đường.

Quán triệt tinh thần này, với phương châm "Nhà nước và nhân dân cùng làm", Tuy Hoà đã mở rộng và nâng cấp mạng lưới giao thông đô thị, đặc biệt là các tuyến trục quan trọng như: trục đường Hùng Vương, quốc lộ 1A (đoạn qua thành phố), đường kè Bạch Đằng,... đồng thời triển khai có hiệu quả chương trình nhựa hóa và bê tông hóa vỉa hè, hẻm phố. Tổng vốn đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn thành phố hàng năm đều tăng: nếu năm 2000 là 168 tỷ đồng, thì đến năm 2005 đã tăng lên 482 tỷ đồng. Đến cuối năm 2005, thành phố đã bê tông hóa 357 hẻm phố với tổng kinh phí trên 9,236 tỷ đồng; nâng cấp lát bê tông 110 nghìn m2 vỉa hè với tổng kinh phí gần 7,5 tỷ đồng; nâng cấp trên 12,22 km giao thông nông thôn ở bốn xã: Bình Ngọc, Bình Kiến, Hoà Kiến và An Phú. Bên cạnh đó, các công trình kiến trúc như: công viên cây xanh, quảng trường, sân vận động, nhà văn hóa, mạng lưới cơ sở y tế, giáo dục - đào tạo,... cũng được đầu tư xây dựng khá đồng bộ, càng tôn thêm vẻ đẹp hiện đại cho thành phố. Thành phố đang triển khai các dự án: Quảng trường 1-4, Nghĩa trang Thọ Vức, đường Lương Văn Chánh, đường Lê Lợi nối dài, đường và khu dân cư Nam Trần Phú, khu dân cư Rạch Bầu Hạ, khu đô thị mới Hưng Phú, nút giao thông ngã năm, khu tái định cư phường 9, quy hoạch trung tâm cụm xã và xây dựng điện chiếu sáng hẻm phố, chuẩn bị khởi công cầu Hùng Vương và khu đô thị Nam Tuy Hoà,...

Bên cạnh những bước tiến trong lĩnh vực kinh tế, xây dựng kết cấu hạ tầng, Tuy Hoà cũng luôn đi đầu trong lĩnh vực văn hóa - xã hội. Năm 2005, toàn thành phố đã có 57% thôn, khu phố văn hoá; 82% số hộ đạt chuẩn gia đình văn hoá. Công tác chăm sóc sức khoẻ cộng đồng có nhiều tiến bộ. Các chương trình y tế quốc gia, công tác chăm sóc sức khoẻ bà mẹ, trẻ em, phòng chống các dịch bệnh xã hội, phòng ngừa đại dịch HIV/AIDS được triển khai hiệu quả. Chất lượng giáo dục - đào tạo ngày càng được nâng cao, 100% xã, phường hoàn thành phổ cập giáo dục trung học cơ sở. Chương trình xoá đói, giảm nghèo và giải quyết việc làm đạt kết quả khả quan. Năm 2005, tỷ lệ hộ nghèo còn 2,5%, giảm 5,98% so với năm 2001.

Một góc Khu du lịch Gió Chiều (thành phố Tuy Hoà)

Hướng tới tương lai

Những kết quả đạt được là nguồn khích lệ to lớn để Tuy Hoà phát huy tốt vai trò trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học - kỹ thuật, an ninh - quốc phòng của tỉnh Phú Yên nói riêng và khu vực duyên hải miền Trung - Tây Nguyên nói chung. Với những dự án lớn đã được phê duyệt như: cảng Vũng Rô, sân bay Tuy Hoà, thành phố Tuy Hoà sẽ là cửa ngõ về hàng hải và hàng không quốc tế cho Tây Nguyên và các tỉnh Bắc Campuchia, Nam Lào. Cùng với các khu công nghiệp Hoà Hiệp, An Phú, dự án Nhà máy lọc dầu Hoà Tâm, trong tương lai không xa, thành phố Tuy Hoà sẽ là "đầu tàu" phát triển công nghiệp của tỉnh, đặc biệt là trong các lĩnh vực: chế tạo, lắp ráp ôtô, chế biến thuỷ đặc sản, chế biến sữa,... Bên cạnh đó, những lợi thế, tiềm năng du lịch cũng sẽ được phát huy tối đa. Phía bắc và phía nam thành phố sẽ là vùng du lịch biển, du lịch sinh thái, bờ biển Long Thuỷ, Khu du lịch sinh thái Núi Thơm thuộc xã An Phú sẽ là khu du lịch phức hợp với nhiều công trình hạ tầng du lịch bề thế như: nhà hàng, khách sạn cao cấp, sân golf,... Được mở rộng không gian ra phía bắc và phía nam, trung tâm là dòng sông Đà Rằng thơ mộng, Tuy Hoà sẽ mang dáng dấp của con chim đại bàng sung mãn đang sải dài đôi cánh.

Đồng chí Phạm Đình Cự - Bí thư Thành uỷ Tuy Hoà - cho biết: "Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố Tuy Hoà sẽ khai thác tối đa lợi thế để xây dựng Tuy Hoà trở thành thành phố ven biển có hệ sinh thái bền vững, phát triển hài hòa giữa kiến trúc hiện đại với dân tộc và cảnh quan môi trường để thành phố có dáng vẻ, phong cách riêng. Xây dựng thành phố Tuy Hoà trở thành thành phố văn minh, hiện đại, xứng đáng với vùng đất có bề dày lịch sử văn hóa lâu đời". Để thực hiện mục tiêu này, Tuy Hoà đang nỗ lực thực hiện hàng loạt các giải pháp: tổ chức thực hiện tốt quy hoạch thành phố đến năm 2020; đẩy mạnh đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng; triển khai chương trình trồng cây xanh tạo cảnh quan thành phố; tập trung chỉ đạo đầu tư và giải quyết có hiệu quả vấn đề môi trường, thu gom rác thải, thoát nước khu dân cư, quản lý chất thải các nhà máy, vệ sinh dọc bờ biển, dọc sông Đà Rằng, bảo vệ và cải thiện môi trường thiên nhiên theo hướng bền vững; quan tâm phát triển văn hóa - xã hội tương xứng với phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo, y tế, tiếp tục giảm nghèo và nâng cao đời sống nhân dân; tăng cường công tác quốc phòng - an ninh; đẩy mạnh công tác xây dựng Đảng; quan tâm, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên. Tất cả không ngoài mục tiêu vì một Tuy Hoà xứng đáng là trái tim của tỉnh Phú Yên, niềm tự hào của mỗi người dân trên mảnh đất này.

Căng tràn nhựa sống, khát vọng và niềm tin, thành phố trẻ Tuy Hoà không chỉ là thành phố văn minh, hiện đại mà còn là cửa ngõ nhìn ra thế giới của khu vực duyên hải miền Trung - Tây Nguyên. Được xây đắp bằng khối óc, trái tim của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố, Tuy Hoà hôm nay đã sẵn sàng cho những hoạch định tương lai.

Lãnh đạo Tỉnh ủy và Uỷ ban nhân dân tỉnh tham dự Lễ hội múa lân Trung thu của thành phố Tuy Hòa

Ảnh: Tư liệu

Thành phố Tuy Hòa là trung tâm tỉnh lỵ của tỉnh Phú Yên, phía bắc giáp huyện Tuy An, phía nam giáp huyện Đông Hoà, phía tây giáp huyện Sơn Hòa và Phú Hòa, phía đông giáp biển Đông. Tuy Hòa là đầu mối giao thông thủy, bộ, nằm trên trục quốc lộ 1A, quốc lộ 25 chiến lược, ĐT 645, nối liền với các tỉnh, thành phố trong khu vực duyên hải miền Trung và Tây Nguyên; có sông Ba nối với biển Đông tạo thành hệ thống giao thông đường thủy thuận tiện; có đường sắt Bắc - Nam chạy qua và đặc biệt là có sân bay Tuy Hòa, hội đủ những yếu tố để trở thành sân bay dân dụng lớn của Nam Trung Bộ.

Đến năm 2005, toàn thành phố có 176 doanh nghiệp tư nhân, 108 công ty trách nhiệm hữu hạn, 09 công ty cổ phần và 4.187 hộ sản xuất - kinh doanh cá thể với tổng vốn kinh doanh 577,1 tỷ đồng, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực: chế biến (hạt điều, hải sản đông lạnh, thức ăn gia súc, rượu - bia - nước giải khát), may mặc, gia công cơ khí, vật liệu xây dựng,...

Theo quy hoạch đến năm 2010 của Tổng cục Du lịch, khu vực vịnh Vân Phong - Đại Lãnh sẽ phát triển thành khu vực kinh tế tổng hợp hoặc khu kinh tế mở. Trong đó, việc khai thác sân bay Đông Tác sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho kinh tế Tuy Hoà nói riêng và Phú Yên nói chung phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong tương lai.

Trong chuỗi đô thị Quy Nhơn - Sông Cầu - Khu công nghiệp An Phú, thành phố Tuy Hòa - Khu công nghiệp Hòa Hiệp, cảng Vũng Rô - vịnh Vân Phong - Hòn Khói - Ninh Hòa - Nha Trang, thành phố Tuy Hoà được đánh giá là một trong những trọng điểm phát triển công nghiệp, dịch vụ, du lịch, tác động tích cực đến các đô thị, tạo thành hành lang phát triển du lịch ven biển quan trọng của khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Thành uỷ tuy hoà

Địa chỉ: số 02 Lê Thánh Tôn - phường 1 - thành phố Tuy Hoà - Phú Yên

Điện thoại: 057.823061

Cơ cấu kinh tế năm 2005
Nguồn: Thành uỷ Tuy Hoà
 
     
Trang trước | Lên đầu trang | Trang sau